Freelance writer: Làm sao để có được công việc đầu tiên?

Khi nghề freelance càng thịnh hành, nhiều người tự động tin rằng thị trường viết lách tự do rất dồi dào về mặt tiền bạc lẫn cơ hội. Tuy nhiên, đó lại không hoàn toàn là sự thật đối với nhiều freelancer đặc biệt là những người chân ướt chân ráo vào con đường này. Bên cạnh kiến thức, kỹ năng, các freelance writer cũng cần biết một số cách thực tế sau đây.


Freelance Writer: Làm sao để có được công việc đầu tiên? (Nguồn ảnh: Internet)

Một khảo sát năm 2018 được thực hiện bởi The Writer’s Market chỉ ra trong số hơn 1000 freelancer phản hồi thì có 58% kiếm được ít hơn $10K vào năm 2017 (mức lương này được cho là thấp so với mức sống trung bình ở các nước phát triển). Tuy nhiên, công bằng mà nói, một phần trong số lương trung bình thấp này bắt nguồn từ việc số lượng người làm việc bán thời gian không cân xứng với người làm tự do toàn thời gian. Nói cách khác, một số lượng lớn freelancer chọn viết lách là công việc bán thời gian hoặc việc phụ hơn là một sự nghiệp toàn thời gian.


Không phải đưa ra con số này để khiến các bạn nản lòng, mà hơn hết là để cung cấp một cái nhìn toàn cảnh giúp bạn hình dung khi vừa bắt đầu. Bất kỳ ai vừa đặt chân lên đường đua mà có ít thậm chí là không có kinh nghiệm sẽ có khả năng gặp rất nhiều chướng ngại. Đối với một số “newbie”, đây là khoảng thời gian thực sự choáng ngợp và “căng não”, nhưng thật ra trong thách thức mới tồn tại cơ hội. Vậy cơ hội đó ở đâu?


Nói về cơ hội, câu hỏi đầu tiên mà hầu hết những freelancer mới vào nghề thường hỏi là: “Làm sao tôi có được công việc đầu tiên?” Sự thật là không ai sở hữu một công thức chính xác để trả lời câu hỏi trên. Có cách hiệu quả với người này lại không phù hợp với người khác. Tuy nhiên, vẫn có một số bước cơ bản bạn có thể làm để đảm bảo cho công việc tự do có trả lương đầu tiên của mình.


1. Thị trường tuyển dụng


Đây là bước quá cơ bản với bất kỳ ai đi tìm kiếm công việc. Bạn nên tập trung tìm kiếm ở những cộng đồng tập trung tuyển người viết/người viết tự do. Đó có thể là các nhóm trên Facebook như Chợ Viết- Group Tuyển dụng cộng đồng copywriter Việt Nam, Writers Connect (writerslife.net),... LinkedIn hay Upwork cũng là nơi tập hợp một số khách hàng uy tín để bạn chọn mặt gửi vàng.


Tuy nhiên, bạn cần lưu ý kỹ trước mỗi bài đăng tuyển dụng của khách hàng.

Nếu phúc lợi của nó tốt đến mức vô lý, hứa hẹn viễn vông, đó có thể là một công việc bất hợp pháp.


Một dạng đáng cảnh báo khác là những bài tuyển dụng không rõ thông tin cụ thể về khách hàng hay công ty. Hầu hết những bài đăng tuyển dụng đều phải đi kèm tên công ty/khách hàng, thông tin chi tiết để người ứng tuyển có thể tìm kiếm, những đầu mục cần làm để ứng tuyển, và lý tưởng hơn nữa là một đường link dẫn đến website hay kênh mạng xã hội của họ.


Một dạng cần cảnh giác khác nữa là những công việc trả lương quá thấp, chẳng hạn như 20.000VNĐ cho một bài SEO 1000 chữ nhan nhản trên khắp các nhóm tuyển dụng thời nay. Đừng bao giờ hạ thấp giá trị của mình cũng như xem thường nghề nghiệp của chính mình với mức giá bán rẻ sức lao động như vậy, cho dù bạn có mới bắt đầu đi chăng nữa. Hãy luôn trau dồi bản thân và biết mình xứng đáng với mức giá nào.


2. Tạo một portfolio (hồ sơ sản phẩm)


Trong một số hướng dẫn cách trở thành freelancer, người ta thường khuyên bạn tạo lập một website riêng. Dĩ nhiên điều này rất hữu ích, nhưng thời gian, công sức lẫn tiền bạc đổ ra cho một website tử tế không hề ít, và có lẽ là chưa thật sự cần thiết để đầu tư khi bạn mới chỉ mới bắt đầu. Sự thật là, nhiều khách hàng sẽ yêu cầu bạn gửi email hoặc đăng tải trực tiếp bài viết mẫu có liên quan cho họ. Trong giai đoạn đầu của sự nghiệp freelance, bạn là người đi tìm kiếm khách hàng hơn là họ tìm kiếm bạn. Có lẽ website sẽ làm tên tuổi của bạn vững mạnh hơn khi có được một số mối làm ăn ổn định rồi.


Một portfolio đơn giản trên các nền tảng mạng xã hội (Facebook, Instagram, LinkedIn) hoặc một file Powerpoint đôi khi là quá đủ để bắt đầu.


3. Có nên thu hẹp lĩnh vực viết?


Một số cây viết freelance có kinh nghiệm thường khuyên người mới vào nghề hãy chọn ba lĩnh vực chính mà họ muốn tập trung vào trong suốt sự nghiệp viết lách của mình. Lý thuyết thu hẹp lĩnh vực này sẽ ổn nếu bạn chắc chắn hơn, và nó sẽ khá giới hạn cơ hội nếu bạn chỉ mới khởi đầu.


Đúng là có một số chủ đề bạn sở hữu một lượng lớn kiến thức từ trải nghiệm cá nhân đến nghề nghiệp, nên bạn mong nó trở thành chủ đề tập trung của mình. Nhưng như đã nói, bạn không nên giới hạn việc tìm kiếm việc làm chỉ với một số lĩnh vực nhỏ như vậy. Nhiều freelancer gây dựng sự nghiệp từ việc chấp nhận các công việc nằm ngoài lĩnh vực chuyên môn của họ. Trong thời đại kỹ thuật số, nếu có kỹ năng nghiên cứu về một chủ đề mà khách hàng yêu cầu, bạn hoàn toàn có thể tự tin ứng tuyển cho dù nó không trong những thị trường ngách mà bạn xác định trước.


Trong thị trường freelance có sức cạnh tranh cao, một số thị trường ngách thường có số lượng người viết vượt nguồn cung. Đây là lý do tại sao sự cởi mở là điều quan trọng khi ứng tuyển vào các công việc viết lách. Trước tiên hãy cứ dấn thân, sau này vẫn luôn có cơ hội để bạn xác định lại tầm nhìn của mình sau khi gom nhặt đủ kinh nghiệm.


3. Ghostwrite


Có rất nhiều lý do tại sao một khách hàng hay công ty mong muốn thuê một ghostwriter. Thường thì đó là công việc quảng bá thương hiệu cá nhân, họ muốn tất cả nội dung của họ đều được sản xuất bởi một người. Ghostwriting cho phép các freelance writer cơ hội để thu lượm kinh nghiệm chuyên môn cũng như kỹ năng quan hệ khách hàng. Một vài khách hàng có thể cho phép bạn liệt kê tên họ trong CV, nhưng một số có thể yêu cầu bạn ký một hợp động hợp pháp cam kết không được nêu cụ thể tên của họ.


4. Phát triển mối quan hệ với các freelancer khác


Sau cùng, cho dù bạn hoàn toàn là “ma mới” trong thế giới viết lách tự do, hay bạn đã có nhiều năm kinh nghiệm ổn định thì networking (xây dựng và phát triển mạng lưới mối quan hệ) cũng rất cần thiết. Một số freelancer có kinh nghiệm thường có cơ hội “gia sư” cho những người mới vào nghề. Các nhóm chuyên về freelance trên Facebook cũng cung cấp một không gian tốt để mọi người thảo luận về thị trường, mức giá hay kinh nghiệm làm việc với khách hàng.


Những nhóm này cũng là một nơi rất tuyệt để bạn đặt câu hỏi và nhận lại những phản hồi có chuyên môn. Các freelancer lâu năm sẽ biết chính xác bạn đang ở vị trí nào và có thể cho bạn chỉ dẫn, bí quyết, thậm chí là cảnh báo.


Thỉnh thoảng, những freelancer đang hợp tác với khách hàng lớn cũng tìm kiếm người viết cùng để giúp họ hoàn chỉnh sản phẩm. Đây có thể là một cơ hội màu mỡ, nhưng hãy tiếp cận với họ một cách thận trọng. Trước khi đồng ý, hãy thăm dò một số nhóm freelance khác để xem người này từng để lại tai tiếng gì về việc thuê những freelancer không có kinh nghiệm nhằm phục vụ lợi ích riêng của mình hay không. Nếu bạn dấn thân vào thể loại công việc này, hãy bảo đảm rằng khách hàng của người đó cũng biết bạn đang trợ giúp họ, rằng bạn cũng đang được trả lương xứng đáng dựa trên khối lượng công việc họ muốn bạn làm, và rằng bạn được phép ghi nó vào kinh nghiệm trong CV của mình.


Yếu tố cốt lõi của bất kỳ sự nghiệp freelance nào đó là thời gian. Thành công không bao giờ xuất hiện sau một đêm. Mỗi cá nhân cần thời gian để xây dựng danh sách khách hàng và phát triển danh tiếng của mình một cách tích cực. Đối với một số người, điều này có thể mất vài tháng, nhưng với người khác lại mất nhiều năm. Nếu thật sự nghiêm túc với sự nghiệp viết lách tự do, bạn thật sự cần lòng can đảm và quyết tâm để bám trụ được với nó.

155 views

Subscribe to Our Newsletter

  • White Facebook Icon

© 2019 by Writer'sLife. From Hobby Writer to Pro.